1 Triệu chứng và Tác hại
Triệu chứng nhận biết sâu ăn bông sầu riêng
- Thành trùng là loại bướm màu vàng nhạt, sải cánh khoảng 28-30mm, hoạt động chủ yếu về đêm để đẻ trứng trên chùm hoa.
- Trứng đẻ thành từng cụm (50-60 trứng/con), thường đẻ ở mặt dưới lá hoặc ngay trên chùm bông.
- Sâu non (ấu trùng) có thân nhiều lông, màu nâu nhạt, đầu đen đỏ, thường ẩn bên trong các bộ phận hoa và cuống bông.
- Bông sầu riêng bị sâu tấn công sẽ có lỗ đục, rách cuống hoa, cánh hoa bị ăn phá, có mảng phân thải ở vị trí sâu ăn vào
Tác hại của sâu ăn bông
- Sâu non phá hại phần nhị chính, cuống hoa và cánh hoa, khiến hoa rụng sớm, làm giảm đáng kể tỷ lệ hoa đậu trái
- Nếu mật độ sâu cao trong giai đoạn trổ hoa sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cuối vụ, thậm chí có thể làm cả chùm hoa bị hủy.
2 Nguyên nhân gây hại
- Vòng đời sâu trùng với giai đoạn cây sầu riêng nở hoa. Thành trùng bướm hoạt động mạnh khi thời tiết ấm, dễ gây nở trứng ngay trên hoa.
- Quản lý vườn chưa tốt (thiếu quan sát, cắt tỉa, dọn vệ sinh) khiến ổ trứng và sâu non dễ tồn tại và lan rộng.
- Vườn cây thông thoáng kém, tán lá rậm rạp
3 Biện pháp phòng trừ
Để giảm thiểu tối đa thiệt hại do sâu ăn bông gây ra, bà con nên áp dụng quản lý tổng hợp (IPM) kết hợp nhiều giải pháp
- Thăm vườn thường xuyên 2-3 ngày/lần trong giai đoạn cây trổ hoa đê phát hiện bướn, trứng và sâu non sớm.
- Khi thấy ổ trứng hoặc sâu non mới nở, thu gom và tiêu hủy ngay để hạn chế lây lan,
Biện pháp canh tác và Quản lý vườn
- Tỉa cành, tạo tán thông thoáng giúp vườn bót ẩm, giảm nơi trú ẩn cho sâu và giúp ánh sáng lọt vào hiệu quả hơn.
- Dọn dẹp tàn dư thực vật, tiêu hủy lá rụng, hoa héo dể loại bỏ nơi sâu trú ẩn.
- Bón phân cân đối, đặc biệt tăng kali và trung vi lượng để cây khỏe, tăng sức đề kháng tự nhiên.
Biện Pháp Hóa Học
Lưu ý: chỉ nên sử dụng khi sâu tấn công trên diện rộng và ảnh hưởng lớn đến năng suất.
- Ưu tiên thuốc gốc sinh học có hoạt chất an toàn như Abamectin, Emamectin Benzoate, Matrine, Fipronil… — phun khi sâu mới nở để hiệu quả cao hơn.
- Phun thuốc vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh nắng gắt và mưa để thuốc bám lâu.
- Luân phiên hoạt chất thuốc để giảm nguy cơ sâu kháng thuốc.
Lưu Ý
- Không lạm dụng thuốc trừ sâu; kết hợp nhiều biện pháp để hạn chế ảnh hưởng tới môi trường và thiên địch có lợi.
- Khi phun thuốc, nên trang bị đồ bảo hộ đầy đủ (găng tay, khẩu trang, kính, áo dài tay), đảm bảo an toàn sức khỏe người phun.
- Chủ động theo dõi dịch hại từ giai đoạn trước trổ hoa để phòng ngừa tốt nhất, không đợi khi sâu đã phát triển mạnh mới xử lý.