Bọ xít xanh Hại Trái
Trong vô số nỗi lo của người trồng cam quýt, bọ xít xanh luôn là mối đe dọa khó chịu nhất. Loài côn trùng mang tên khoa học Rhynchocoris humeralis Thunberg này tấn công mạnh vào giai đoạn cây chuẩn bị ra trái, làm giảm chất lượng và sản lượng rõ rệt. Mời bạn đọc bài viết sau của Chuyện Nông Dân để hiểu rõ cách xử lý bọ xít xanh và những biện pháp giúp bà con hạn chế thiệt hại.
1. Đặc điểm hình thái và sinh học
Thành trùng có màu xanh lá cây bóng, cơ thể có chiều dài từ 15-20 mm và rộng khoảng 11mm, kim chích hút dài tới cuối bụng. Phía sau của ngực trước có 2 gai nhô ra hai bên và cong về phía sau. Dọc hai bên bụng có hình răng cưa. Chính giữa mặt bụng có một đường nổi lên rõ rệt. Thời gian sống của thành trùng khoảng một tháng.
Trứng được đẻ thành từng ổ từ 12-15 trứng, xếp thành 2-3 hàng, lúc mới đẻ trứng màu trắng trong, dần dần chuyển thành màu trắng đục, lúc sắp nở màu sậm hơn. Thời gian ủ trứng từ 6-8 ngày.
Ấu trùng có 5 tuổi với thời gian sống khoảng 25-29 ngày. Mới nở ấu trùng dài từ 2,5-3mm, cơ thể hình bầu dục, màu vàng nhạt, mỗi bên bụng có 8 điểm đen, vòi dài cuộn dưới ngực. Càng ngày cơ thể ấu trùng càng chuyển dần sang màu xanh. Đặc điểm hình thái trong từng giai đoạn tuổi của bọ xít xanh như sau:
- Tuổi 1: Cơ thể dài từ 2,5-3mm, hình bầu dục, màu vàng nhạt, mỗi bên bụng có 8 điểm đen
- Tuổi 2: Thân dài khoảng 6mm, phần bụng phía mặt lưng có 3 điểm đen.
- Tuổi 3: Thân dài khoảng 8 mm, màu vàng tươi, mắt kép lồi ra hai bên.
- Tuổi 4: Thân màu vàng xanh.
- Tuổi 5: Than màu xanh lá mạ, đầu và ngực màu xanh đậm hơn. Mầm cánh xuất hiện rõ.
2. Tập quán sinh sống và cách gây hại
Thành trùng rất ít hoạt động, nhất là những ngày nắng to, nhiệt độ cao (trên 30°C), bọ xít thường ẩn ở các cành cây lá rậm tạp hay những trái không bị chiếu nắng. Từ 1-2 ngày sau khi bắt cặp, thành trùng bắt đầu đẻ trứng và thích đẻ trứng ở những vườn già, cành lá sum xuê.
Ấu trùng mới nở sống tập trung quanh ổ trứng trong một thời gian và thường quay đầu lại với nhau để giữ ẩm độ. Sang tuổi 2 bọ xít non bắt đầu phân tán trái để chích hút dịch trái làm rụng trái. Khi thay da, bọ xít phải cắm vòi vào trái, do đó trên vỏ trái thường có xác của nhiều lứa tuổi của bọ xít. Cả thành trùng và ấu trùng đều chích hút trái non làm cho trái bị chai, sượng, vàng rồi thối và rụng; đối với trái già bọ xít cũng chích hút làm trái bị thúi và rụng, nơi vết chích có một quầng màu nâu. Ở Đồng bằng sông Cửu Long thiệt hại do bọ xít xanh gây ra có thể tới 80%.
3. Biện pháp phòng trị
- Dùng vợt bắt bọ xít lúc sáng sớm hoặc chiều tối; đồng thời phải kiểm tra vườn cam thường xuyên để ngắt bỏ trứng
- Có thể nuôi kiến vàng để diệt bọ xít cùng với nhiều loại sâu hại khác. Đây là biện pháp truyền thống mà nông dân đã dùng từ rất lâu đời với ý nghĩa là " làm cho trái không bị sượng, bóng nước và ngọt"
- Khi mật độ bọ xít cao (3-5 con/100 trái) có thể áp dụng thuốc lên trái khi trái còn non. Sau đó nếu mật độ bọ xít vẫn còn cao có thể áp dụng thêm thuốc vào 7 đến 10 ngày sau.