1. Cây sầu riêng dễ bị sốc vì đâu?
1.1. Nhạy cảm với thời tiết và biến đổi môi trường
Sầu riêng là cây nhiệt đới, rất nhạy cảm với thay đổi nhiệt độ, độ ẩm, mưa nắng thất thường. Khi thời tiết quá nóng, quá lạnh, hoặc mưa bất thường trong giai đoạn hoa kết trái, cây dễ bị sốc nhiệt và rụng trái non do rối loạn quá trình sinh lý và hormone trong cây. Điều này đã được ghi nhận tại nhiều vùng trồng sầu riêng ở Việt Nam như Gia Lai và Khánh Sơn, nơi nhiều vườn bị rụng trái hàng loạt do nhiệt độ cao và dao động nhiệt lớn.
1.2. Thiếu hụt và mất cân bằng dinh dưỡng
Trong khoảng thời gian này, cây cần lượng lớn dinh dưỡng – đặc biệt là đạm, lân, kali và các vi lượng như Bo, Zn, Ca – để nuôi hoa và trái non đang hình thành. Nếu lượng dinh dưỡng không đủ hoặc bị mất cân đối trong cây, quá trình thụ phấn và nuôi trái sẽ kém hiệu quả, dẫn tới hiện tượng rụng trái non do sốc dinh dưỡng.
1.3. Cây phải tập trung “tăng tốc” cho thụ phấn và nuôi trái
Sau thụ phấn, cây chuyển sang trạng thái phát triển trái non, đòi hỏi rất nhiều năng lượng và lưu lượng dinh dưỡng từ rễ và lá. Đây là giai đoạn cây “tăng tốc” – nếu cây quá yếu hoặc bị thiếu dinh dưỡng thì khó giữ trái, dẫn tới rụng trái non.
1.4. Sâu bệnh và cạnh tranh sinh lý trong cây
Hoa và trái non rất dễ bị sâu bệnh tấn công, nhất là khi thời tiết ẩm ướt hoặc cây yếu do suy dinh dưỡng. Bên cạnh đó, rối loạn hormone trong cây do stress còn làm xuất hiện các đợt non mới cạnh tranh dinh dưỡng với hoa trái, cũng dẫn tới rụng trái.
2. Vì sao phải chống sốc ngay từ giai đoạn này?
2.1. Giảm rụng hoa và trái non
Việc chăm sóc đúng kỹ thuật giúp cây ổn định hormone, tăng khả năng hấp thu chất dinh dưỡng và giảm stress từ môi trường. Nhờ đó, tỷ lệ đậu trái tăng, tránh rụng trái non không cần thiết.
2.2. Tạo tiền đề cho năng suất và chất lượng trái sau này
Càng giữ được nhiều trái ở giai đoạn này, cây càng có sức mạnh để nuôi trái đến chín. Trái khỏe mạnh sẽ phát triển đều hơn, kích thước đẹp hơn, chất lượng cao hơn khi thu hoạch.
2.3. Giúp cây khỏe và bền vững hơn
Chống sốc sớm giúp cây tăng khả năng chống chịu với môi trường bất lợi, giảm rủi ro mất mùa và chuẩn bị tốt cho mùa vụ tiếp theo.
3. Giải pháp
3.1. Bổ sung dinh dưỡng đúng thời điểm
- Bón phân cân đối theo nhu cầu cây: đạm – lân – kali + nhóm vi lượng như boron, kẽm, canxi.
- Phân bón lá giàu amino acid và vi lượng giúp cây hấp thu nhanh, giảm stress và tăng tỷ lệ giữ trái
3.2. Quản lý nước tưới
- Giữ ẩm đều trong giai đoạn nóng khô, không để đất quá khô hoặc bị ngập úng.
- Hệ thống tưới nhỏ giọt, tưới buổi sáng sớm giúp cân bằng nhiệt cho cây và giảm biến động môi trường.
3.3. Kiểm soát sâu bệnh
- Phòng bệnh định kỳ, xử lý ngay khi phát hiện côn trùng hay nấm bệnh.
- Vệ sinh vườn, giảm vùng trú ẩn của sâu bệnh.