1 Đặc điểm hình thái và sinh học
a. Miểng kiếng xanh
- Thành trùng màu xanh dài từ 5-6,5 mm, ngang từ 4-5,6 mm. Trên cánh có vệt vàng ánh, giữa cánh có ba sọc đen chạy dọc, hai sọc hai bên và một sọc ở giữa thành trùng vào hai bìa cánh xếp lại.
- Trứng màu xanh nhạt đẻ thành từng cái ở cả mặt trên và mặt dưới lá, có phủ nước bọt như kéo trắng. Trứng có chiều dài khoảng 1,2-1,5 mm và nở trong vòng từ 4-7 ngày.
- Ấu trùng có thân mình dẹp, màu xanh và có nhiều gai màu nhạt chung quanh. Kích thước cơ thể khi lớn đủ sức dài từ 4-5,6 mm, ngang từ 2,6-3,8 mm. Ấu trùng có 5 tuổi, phát triển từ 12-24 ngày.
- Nhộng hình bầu dục, màu xanh nhạt, dài từ 4,6-6 mm, rộng từ 2,6-3,6 mm. Nhộng được hình thành ở cả hai mặt lá. Thời gian ủ nhộng từ 3-7 ngày.
b. Miểng kiếng vàng
- Thành trùng có dạng hơi tròn. Ngực trước rất to, che phủ cả đầu năm phía dưới. Cánh màu vàng nâu nhạt với nhiều đốm đen ở giữa và 4 đốm đen to ở gốc ngoài của cánh. Thành trùng vũ hóa khoảng 25 ngày thì đẻ trứng. Thành trùng cái sống tối đa 300 ngày và đẻ khoảng 15 ổ trứng, trứng được đẻ trong một bao màu vàng xám nhạt và có trung bình 20 trứng trong một ổ.
- Trứng hình bầu dục, màu vàng nhạt. Thời gian ủ trứng từ 8-12 ngày.
- Ấu trùng màu trắng, có những đốm màu đen xám trên thân và gai màu nâu. Ấu trùng có 5 tuổi, phát triển từ 18-25 ngày.
- Nhộng màu trắng xám với những gai và đốm màu đen. Nhộng phát triển từ 5-7 ngày.
2 Tập quán sinh sống và cách gây hại
Thành trùng của cả hai loài trên thường ở mặt dưới lá, cắn lá lủng thành những lỗ tròn nhỏ trên phiến lá hay cạp lớn nhu mô diệp lục, chừa lại lớp biểu bì phía trên. Khi mới nở ấu trùng sống tập trung, sau đó phân tán ở cả hai mặt lá và cạp ăn lá nhưng không gây thiệt hại nhiều. Càng lớn ấu trùng có tập quán ăn phá lá giống như thành trùng. Cây ở mọi giai đoạn tăng trưởng đều bị hại nhưng cây con thì không bị thiệt hại nhiều vì có thể hồi phục được.
3 Biện pháp phòng trị
- Làm đất kỹ trước khi trồng, kết hợp phơi đất hoặc xử lý đất bằng vôi để tiêu diệt trứng và ấu trùng miểng kiếng còn sót lại.
- Thường xuyên vệ sinh đồng ruộng, thu gom tàn dư cây trồng sau thu hoạch và tiêu hủy để hạn chế nơi trú ngụ của sâu hại.
- Luân canh hợp lý với các loại cây không phải ký chủ của miểng kiếng như lúa hoặc đậu để cắt đứt nguồn thức ăn và chu kỳ phát triển của chúng.
- Kiểm tra ruộng định kỳ, nhất là giai đoạn cây con để phát hiện sớm miểng kiếng và có biện pháp xử lý kịp thời.
- Sử dụng bẫy đèn hoặc bẫy pheromone để thu hút và tiêu diệt trưởng thành miểng kiếng, giảm mật độ trong ruộng.
- Tăng cường chăm sóc, bón phân cân đối, giúp cây khỏe mạnh, tăng sức đề kháng tự nhiên với sâu hại.
- Có thể sử dụng các loại thuốc trừ sâu thông dụng để trị nếu thật sự cần thiết.