Thanh long được canh tác chủ yếu tại một số tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ đặc biệt là tỉnh Bình Thuận. Không chỉ tiêu thụ nội địa, thanh long còn là trái cây được xuất khẩu sang nhiều thị trường trên thế giới, tạo nên giá trị kinh tế cao cho bà con canh tác loại quả này.
Tuy nhiên, việc canh tác thanh long không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Bà con trồng thanh long thường đối mặt với nhiều loại bệnh khác nhau. Nổi bật trong đó là bệnh đốm nâu trên thanh long. Bệnh đốm nâu trên cây thanh long gây ra những ảnh hưởng gì, biểu hiện và cách quản lý ra sao.
1. Bệnh đốm nâu (đốm trắng)
- Tác nhân: nấm Neoscytalidium dimidiatum.
- Triệu chứng: ban đầu là các vết lõm trắng sau phát triển thành đốm nâu, xâm hại thân, cành, trái có thể làm vỏ sần và hoại tử từng mảng
- Điều kiện phát triển: độ ẩm cao (80 – 90 %), đặc biệt lúc sương mù vào mùa mưa
- Phòng trị: thường xuyên kiểm tra, vệ sinh vườn, cắt bỏ cành bệnh, cân đối phân bón (ưu tiên hữu cơ, Trichoderma), phun thuốc chứa Hexaconazole, Difenoconazole, Tebuconazole hoặc Titan Cup, Cythala
2. Bệnh đốm đen
- Tác nhân: nấm Bipolaris (đặc biệt B. cactivora).
- Triệu chứng: từ những chấm nâu đen nhỏ ở rìa tai nụ hoa, lan vào bông và nụ; vết bệnh hình elip lõm
- Phát triển mạnh: trong điều kiện ẩm và nhiệt độ 20–30 °C
- Giải pháp: vệ sinh vườn, cắt tiêu hủy cành bệnh, “rút râu” sau nở hoa 2–4 ngày, sử dụng phân hữu cơ + Trichoderma, phun thuốc Mancozeb, Iprodione, Propineb, hoặc Star Top 325SC (chống nấm nội hấp)
3. Bệnh thán thư (anthracnose)
- Tác nhân: nấm Colletotrichum gloeosporioides.
- Triệu chứng: vết bệnh trên cành, hoa, quả; chấm đen nhỏ trên hoa, vòng vàng quanh vết bệnh, làm khô và rụng hoa – quả dính bệnh
- Phát triển mạnh: vào mùa mưa, vườn rậm rạp, thoáng kém
- Phòng trị: tỉa cành, vệ sinh vườn, bổ sung Kali – Canxi, phun thuốc Azoxystrobin, Propiconazole, Hexaconazole, Propineb, Mandipropamid
4. Bệnh thối đầu cành (tip/branch rot)
- Tác nhân: nấm Alternaria sp., Fusarium sp., vi khuẩn Erwinia sp.
- Triệu chứng: đầu cành non bị thối nhũn, mềm, màu nâu đen, có thể hôi nếu do vi khuẩn
- Xuất hiện: sau mưa lớn hoặc vườn thừa đạm, cành non phát triển quá mức
- Cách xử lý: cắt sâu xuống phần khỏe 5–10 cm, tiêu hủy, phun thuốc gốc đồng, Metalaxyl, Mancozeb; tránh tưới lúc chiều tối
5. Bệnh thối rễ – héo vàng
- Tác nhân: tổ hợp nấm đất Fusarium, Phytophthora sp.
- Triệu chứng: cành héo đột ngột, lá vàng, rễ mục đen, cây dễ bị nhổ ra khỏi đất
- Điều kiện phát triển: đất ẩm, kém thoát nước, hữu cơ chưa hoai mục
- Phòng trị: chọn đất cao ráo, trộn vôi, sử dụng Trichoderma, thuốc gốc Metalaxyl, Fosetyl-aluminium tưới gốc
6. Bệnh nám cành (branch canker)
- Tác nhân: nấm Botryosphaeria dothidea, Macrsonina agaves, Colletotrichum sp.
- Triệu chứng: vết sần sùi, khô màu nâu/ xám trắng trên cành, dễ nứt và chết dần
- Điều kiện phát triển: cây yếu do khô hạn/ngập úng, chăm sóc kém
- Xử lý: bón phân cân đối, tránh stress nước; cắt tiêu hủy cành bệnh; phun thuốc gốc đồng, Mancozeb, Propineb
#chuyennongdan #benhhaicay #benhdomnau #chamsocvuon #nongnghiep