Khi Thương Lái Là Người Quyết Định...Bữa Cơm Của Nông Dân

Mất trắng vì tin thương lái: Được mùa, mất giá, trắng tay

Trồng theo thương lái, bán không ai mua – nông dân lại ôm nợ.”
Kịch bản cũ, nhưng năm nào cũng xảy ra, các loại nông sản như sầu riêng, thanh long, chuối Laba, mít Thái, chanh dây… liên tục tạo nên các “cơn sốt” ở nhiều vùng quê. Chỉ cần vài video lan truyền trên mạng xã hội hay vài thông tin từ thương lái cho biết “sắp xuất khẩu”, hàng loạt nông dân sẵn sàng phá bỏ cây trồng truyền thống để trồng theo phong trào ôm hy vọng sinh lời.

Chết đứng vì trồng theo phong trào

Khi một loại nông sản được thương lái “đặt hàng”, hàng trăm hộ dân cùng đổ xô trồng với hy vọng trúng lớn. Nhưng sau đó, thương lái đột ngột biến mất, hoặc thị trường tiêu thụ bão hòa, giá rớt thảm hại.

Đều trớ trêu là : người trồng trước thì trúng mùa, còn người đi sau thì… phá sản. Khi cung vượt cầu, thương lái bỗng dưng biến mất, hoặc thu mua với giá rẻ bèo, không đủ trả chi phí phân bón – xăng dầu – nhân công, nông dân lại là người gánh chịu toàn bộ rủi ro.

Cái kết đắng: Hàng tấn nông sản không ai mua Khi đến kỳ thu hoạch, thương lái... biến mất.

Giá mít Thái chạm đáy, chủ hàng buộc bán để gỡ vốn.

Chanh dây: chín rục ngoài vườn, không ai đến thu mua.

Mít Thái: từng là “vua xuất khẩu” sang Trung Quốc, giờ bị chặt bỏ hàng loạt.

Sầu riêng: từng được đặt cọc “miệng” giá 90.000–110.000đ/kg, đến kỳ chỉ còn 30.000–35.000đ/kg

Hậu quả: Khi cung vượt cầu, thương lái biến mất hoặc ép giá. Hàng trăm tấn nông sản không ai mua, nông dân ôm nợ ngân hàng, gánh chi phí phân bón – giống cây – nhân công nhưng không thu được đồng nào.

Vì sao thương lái bỏ cọc

- Xuất khẩu tiểu ngạch bấp bênh: Các loại trái cây trên chủ yếu xuất sang Trung Quốc, không ổn định. Khi biên giới siết chặt, hàng không xuất được, thương lái “quay xe”.
- Không có hợp đồng rõ ràng: Việc mua bán chỉ bằng lời hứa, không có ràng buộc pháp lý.
- Cung vượt cầu: Ai cũng trồng một loại, thị trường không tiêu thụ kịp.

- Chênh lệch cung cầu – cùng một lúc quá nhiều hộ trồng cùng một loại nông sản, thương lái chỉ chọn số ít đạt tiêu chuẩn.

Chết đứng vì giá rớt: Đã đến lúc thay đổi cách làm nông

• Liên kết theo tổ hợp tác: Giúp sản xuất theo tiêu chuẩn chung, nâng sức mạnh thương lượng.

• Đẩy mạnh chế biến sâu, bảo quản sau thu hoạch, giảm áp lực “bán tháo”.

• Ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu thị trường hiện đại.

• Tự tìm đầu ra, tự xây dựng thương hiệu, thay vì lệ thuộc vào thương lái.

 Lời khuyên dành cho người nông dân

• Đừng chạy theo tin đồn hoặc phong trào. Hãy tham khảo thông tin từ nhiều nguồn, đặc biệt là Sở NN&PTNT hoặc kênh thị trường nông sản.

• Nếu làm ăn với thương lái, nên có văn bản hợp đồng rõ ràng, có đặt cọc nghiêm túc.

• Sản xuất theo nhu cầu thị trường, không theo cảm tính.

💬 Bạn nghĩ sao?

- Bạn từng chứng kiến hay trải qua “cái kết đắng” khi chạy theo nông sản theo phong trào?
- Hãy chia sẻ câu chuyện cùng Chuyện Nông Dân để cùng nhau rút kinh nghiệm và xây dựng nền nông nghiệp bền vững hơn!

#ChuyenNongDan #NongSanRotGia #ThuongLaiLuiBước #NongNghiepThongMinh