1 Phân Bố và Ký Chủ
Cào cào xanh hại lúa (Oxya chinensis Thunberg)Côn trùng thuộc họ Acrididae
Bộ Cánh thẳng (Orthoptera).
Đây là loài sâu hại phổ biến tại nhiều quốc gia châu Á và thường xuất hiện ở các vùng trồng lúa và cây hoa màu.
- Loài này có phổ ký chủ rộng, có thể gây hại trên nhiều loại cây trồng khác nhau. Ngoài cây lúa, cào cào còn xuất hiện và gây hại trên các cây trồng như: Bắp, mía, đậu phộng, đậu nành, rau cải, một số loại cỏ lồng vực.
- Do khả năng thích nghi cao và nguồn thức ăn phong phú, cào cào xanh có thể tồn tại quanh năm ở nhiều vùng trồng trọt. Chúng thường phát sinh nhiều ở các khu vực có bờ ruộng nhiều cỏ dại hoặc bãi đất hoang, sau đó di chuyển vào ruộng lúa để gây hại.
2 Đặc Điểm Sinh Học và Vòng Đời
Vòng đời của cào cào xanh trải qua ba giai đoạn chính: Trứng, ấu trùng (con con), thành trùng.
- Con trưởng thành thường đẻ trứng thành từng ổ trong đất. Trứng được kết dính với nhau thành từng khối và được bao phủ bởi một lớp chất bọt giúp chống khô và bảo vệ trứng.
- Sau khi nở, ấu trùng trải qua nhiều lần lột xác (khoảng 5-9 lần) trước khi phát triển thành cào cào trưởng thành. Thời gian phát triển của giai đoạn ấu trùng thường kéo dài từ 6-10 tuần, tuỳ theo điều kiện thời tiết và nguồn thức ăn.
3 Tập Quán Sinh Sống và Cách Gây Hại
- Sau khi vũ hóa từ 5-40 ngày, tùy theo điều kiện thời tiết và nguồn thức ăn thì thành trùng bắt đầu giao phối, sau đó khoảng 10-40 ngày thì bắt đầu đẻ trứng.
- Trứng được đẻ thành từng ổ trong đất, nơi bờ ruộng hay bãi cỏ hoang. Cào cào thường thích đẻ trứng nơi đất ẩm, có pha cát hơn là đất sét nặng, thích nơi có nhiều cỏ dại và nhiều nắng.
- Thành trùng gây hại mạnh vào buổi sáng và chiều mát và có xu tính bay vào ánh lửa hoặc đèn tia tử ngoại và có thể bơi khi nhảy xuống nước. Thời kỳ mạ hay lúa non, cả thành trùng và ấu trùng đều ăn khuyết lá, đôi khi chỉ còn gân chính. Khi lúa trổ bông hay chín, thành trùng và ấu trùng có thể cắn đứt cuống bông làm bông bị lép.
- Trứng được đẻ thành từng ổ trong đất, nơi bờ ruộng hay bãi cỏ hoang. Cào cào thường thích đẻ trứng nơi đất ẩm, có pha cát hơn là đất sét nặng, thích nơi có nhiều cỏ dại và nhiều nắng.
- Thành trùng gây hại mạnh vào buổi sáng và chiều mát và có xu tính bay vào ánh lửa hoặc đèn tia tử ngoại và có thể bơi khi nhảy xuống nước. Thời kỳ mạ hay lúa non, cả thành trùng và ấu trùng đều ăn khuyết lá, đôi khi chỉ còn gân chính. Khi lúa trổ bông hay chín, thành trùng và ấu trùng có thể cắn đứt cuống bông làm bông bị lép.
Triệu Chứng Gây Hại Trên Cây Lúa
Cả ấu trùng và thành trùng đều gây hại cho cây lúa:
- Gặm lá lúa tạo thành các vết khuyết hoặc lỗ trên lá
- Khi bị hại nặng, lá chỉ còn lại gân chính
- Có thể cắn phá cả lá non và lá già
- Khi lúa trổ bông hoặc chín, chúng có thể cắn đứt cuống bông, làm bông lúa bị lép
Trong điều kiện mật độ cao, cào cào có thể ăn trụi lá và làm ruộng lúa trở nên xơ xác, gây ảnh hưởng lớn đến năng suất.
4 Biện Pháp Phòng Trừ
Biện pháp canh tác
- Dọn sạch cỏ dại ở bờ ruộng trước khi gieo cấy.
- Vệ sinh đồng ruộng, loại bỏ nơi trú ẩn và sinh sản của cào cào.
- Quản lý tốt cỏ dại quanh ruộng.
Biện pháp thủ công: Ở giai đoạn mạ hoặc lúa non, có thể dùng vợt bắt cào cào vào sáng sớm hoặc chiều mát khi chúng hoạt động nhiều.
Biện pháp sinh học
Cào cào có nhiều thiên địch tự nhiên như:- Ruồi ăn thịt
- Tuyến trùng ký sinh
- Các loài ký sinh trên ấu trùng
- Chim, ếch, nhện
- Ong tò vò thuộc họ Sphecidae
Biện pháp bẫy và hóa học
- Có thể dùng bã mồi (cám trộn nước và thuốc trừ sâu) đặt ở những nơi cào cào thường xuất hiện để thu hút và tiêu diệt.
- Trong trường hợp mật độ cào cào cao, có thể phun thuốc bảo vệ thực vật theo khuyến cáo để giảm nhanh mật số.