Kẽm – vi lượng nhỏ, hiệu quả lớn cho lúa

Trong canh tác lúa hiện nay, nhiều bà con đã quen với việc bón các loại phân đa lượng như đạm, lân, kali. Tuy nhiên, để cây lúa sinh trưởng ổn định, chống chịu tốt với thời tiết thất thường và cho năng suất cao, các nguyên tố vi lượng cũng đóng vai trò rất quan trọng, trong đó không thể không nhắc đến kẽm.

Mặc dù cây lúa chỉ cần kẽm với hàm lượng nhỏ, nhưng nếu thiếu kẽm, quá trình sinh trưởng sẽ bị ảnh hưởng rõ rệt: cây phát triển chậm, lá vàng, đẻ nhánh yếu và năng suất suy giảm. Vậy kẽm có tác dụng cụ thể gì trên cây lúa và nên bổ sung vào thời điểm nào để đạt hiệu quả cao nhất?

1 Tác dụng của kẽm

Kẽm là nguyên tố vi lượng thiết yếu, tham gia trực tiếp vào nhiều quá trình sinh lý quan trọng của cây lúa. Khi được cung cấp đầy đủ, kẽm giúp cây phát triển cân đối và khỏe mạnh hơn.
Những vai trò chính của kẽm trên cây lúa gồm:

• Hỗ trợ quang hợp: Kẽm giúp lá lúa duy trì màu xanh ổn định, tăng khả năng quang hợp, từ đó tạo nhiều chất dinh dưỡng nuôi cây.
• Thúc đẩy đẻ nhánh, hình thành chồi hữu hiệu: Lúa đủ kẽm sẽ đẻ nhánh mạnh, số nhánh hữu hiệu cao là yếu tố quan trọng quyết định số bông trên ruộng.
• Giúp cây cứng khỏe, hạn chế đổ ngã: Kẽm tham gia vào quá trình hình thành cấu trúc tế bào, giúp thân lá cứng, đứng cây tốt hơn.
• Hỗ trợ phân hóa đòng: Ở giai đoạn làm đòng, kẽm góp phần quyết định số hạt trên bông, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất.
• Thúc đẩy tổng hợp protein và chất khô: Nhờ đó hạt lúa chắc hơn, tăng chất lượng gạo sau thu hoạch.
• Tăng khả năng chống chịu: Cây lúa được cung cấp đủ kẽm sẽ chịu đựng tốt hơn trước điều kiện bất lợi như mưa kéo dài nắng nóng hoặc áp lục sâu bệnh.
• Cải thiện chất lượng hạt lúa: Gạo sáng, chắc, đồng đều, góp phần nâng cao giá trị thương phẩm 
  
  

2 Phun kẽm bao nhiêu lần trong 1 vụ

Kẽm có thể bổ sung qua đất hoặc phun qua lá. Trong thực tế sản xuất, phun kẽm qua lá ở những giai đoạn quan trọng giúp cây hấp thu nhanh và phát huy hiệu quả rõ rệt hơn.

Bà con nên tập trung bổ sung kẽm vào 3 thời điểm chính trong vụ lúa:

• Giai đoạn đẻ nhánh: Giúp lúa phát triển chồi mạnh, tăng số nhánh hữu hiệu.
• Giai đoạn đón đòng - làm đòng: Hỗ trợ quá trình phân hóa đòng, tăng số hạt trên bông.
• Giai đoạn ngậm sữa: Giúp hạt lúa chắc, sáng, nâng cao chất lượng hạt và gạo

Tùy điều kiện ruộng và tình trạng sinh trưởng, mỗi vụ lúa bà con có thể phun kẽm 2-3 lần, kết hợp bón phân NPK cân đối và quản lý sâu bệnh hợp lý để đạt hiệu quả tốt nhất.

Kết luận

Kẽm là nguyên tố vi lượng tuy cần với lượng nhỏ nhưng có ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng lúa. Việc bổ sung kẽm đúng thời điểm – đặc biệt ở các giai đoạn đẻ nhánh, đón đòng và ngậm sữa – sẽ giúp cây lúa khỏe, đẻ nhánh tốt, bông chắc hạt và nâng cao giá trị thu hoạch.

Bà con nên xem kẽm như một phần không thể thiếu trong quy trình chăm sóc lúa, bên cạnh các loại phân đa lượng quen thuộc, để ruộng lúa phát triển bền vững và đạt năng suất ổn định qua từng vụ.